Yıllardır Farkında Olmadığım Üç Güçlü ADHD Gerçeği ve Şimdi Farklı Yaptıklarım
ADHD sadece beyin ile ilgili değildir; kan şekeri seviyeleriyle de ilgilidir. Yıllar boyunca, ADHD'nin sadece odaklanma, irade gücü ve belki de uygun planlamaya odaklanan bir zihinsel oyun olduğunu düşünüyorduk. Bunu yediklerimizle asla birleştirmedik. Ancak gözden kaçırdığımız şey şuydu: ADHD ve kan şekeri yakından ilişkilidir. ADHD olan kişiler genellikle kan şekeri dengesizlikleri yaşarlar. Öğünleri atlama, aşırı yeme veya şeker ve karbonhidrat için yoğun istek duyma eğilimindeyiz—tembellikten veya disiplin eksikliğinden değil, çünkü beyinlerimiz sürekli dopamin arayışında. Hızlı karbonhidratlar ve şekerler, bize bu dopamin vuruşunu verir ama aynı zamanda kan şekerinde ani bir artışa neden olur. Sonuç? Azalan enerji, sinirlilik, zihinsel sis ve hatta saldırganlık. Kahvaltıyı atlamak, öğlen yorgunluğuna yol açar, bizi hızlı ve tatlı bir şeye çeker, belki de "kahvaltıyı sevmiyoruz" diye düşünmemize sebep olur. Gerçekte kendimizi dikkat dağınıklığı ve duygusal kaos dolu bir gün için hazırlıyoruz. Farklı ne yapılır:
Sabahları proteine ve lif içeriğine öncelik verin—yumurta, Yunan yoğurt veya chia tohumlu ve fıstık ezmeli smoothie. Her 3-4 saatte bir, sadece bir avuç fındık veya haşlanmış bir yumurta dahi olsa yiyin. Dengeli kan şekeri, daha dengeli bir beyin demektir. Bu, diyet yapmakla ilgili değil; yönetici işlevlerimi geliştirmekle ilgilidir.
Karar Yorgunluğu: Gizli Açlık
Bir başka gerçek daha var: ADHD, yemek kararlarını yorucu hale getirir. Yemek planlama, alışveriş yapma, yemek pişirme—bunların hepsi yönetici işlevler gerektirir. İş, ilişkiler ya da sadece anahtarlarınızı nereye koyduğunuzu hatırlamaya çalışmak sizi yorduğunda, yemek sadece başka bir yorucu görev haline gelir. Belki dışarıdan yemek sipariş ettiğiniz veya akşam yemeği için mısır gevreği yediğiniz için kendinizi tembel düşünüyorsunuz. Aslında, karar yorgunluğu yaşıyorsunuz—ADHD olanları daha hızlı ve daha sert vuran gerçek ve somut bir zihinsel enerji tüketimi. Zihniniz binlerce seçenekle bunaldığında, ne yiyeceğinizi seçmek bir Rubik Küpü çözmek gibi gelir. Bu yüzden kolay olanı seçeriz, besleyici olmasa bile. Farklı ne yapılır:
Önceden yemeklerinizi planlayın. Cuma günleri, haftanın geri kalanında dönecek 5-6 basit yemek listesini hazırlayın. Dondurulmuş yemekleri ve önceden doğranmış sebzeleri elinizde bulundurun. Karıştırıp eşleştirmek için ızgara tavuk veya mercimek gibi çeşitli proteinler hazırlayın. Amaç mükemmellik değil, sürtüşmeyi azaltmak. Yapmak zorunda olmadığınız her karar, diğer işler için enerjidir.
Duyusal Hassasiyetler Yemek Alışkanlıklarımızı Şekillendiriyor
Bu sizi şaşırtabilir: Birçok ADHD olan kişinin dokulara, kokulara veya hatta çiğneme sesine karşı artan duyusal hassasiyetleri vardır. Belirli yiyeceklere neden tahammül edemediğinizi ya da aynı şeyi haftalar boyunca neden yediğinizi ve aniden tahammül edemediğinizi merak edebilirsiniz. Görünüşe göre bu garip değil; nörolojik bir durum. ADHD beyinleri sıklıkla yenilik arar ama kolayca yorulur. Bu, bir gün kıtır kıtır yiyecekleri çok sevip diğer gün tahammül edilemez hale getirebileceğimiz veya dokuları "yanlış" hissettirdiği için bütün bir gıda grubundan kaçınabileceğimiz anlamına gelir. Bu, huysuzluk değil; duyusal düzenlemedir.
Farklı ne yapılır:
Duyusal tercihlerinizi yargılamadan kabul edin. Mutfakınızda çeşitli dokular ve tatlar bulundurun—yumuşak, kıtır, sıcak, soğuk—hangi an uygunsa onu seçebilirsiniz. Aynı yemeği tekrar tekrar yemenize izin verin, eğer işe yarıyorsa. Yiyecek sadece yakıt değildir—duyusal bir deneyimdir ve buna onur vermek yemek yerken sizi daha güvende ve daha tatmin hissettirecektir.
Değişim: Utançtan Stratejiye Geçiş
En büyük değişiklik, sadece ne yediğinizde değil, yiyecek hakkında nasıl düşündüğünüzdedir. Belki de sadece daha fazla çabalarsanız, herkes gibi yemek hazırlayacağınızı, lahana isteyeceğinizi ve gece yarısı kaşık kaşık fıstık ezmesi yemeyi bırakacağınızı düşündünüz. Ama ADHD bir karakter kusuru değil; farklı bir işletim sistemidir. Beyninizle ters düşmek yerine onunla çalışmaya başladığınızda her şey değişir. Mükemmeli kovalamayı bırakır ve sistemler kurmaya başlarsınız. Mutfakta görsel ipuçları kullanın—şeffaf kaplar, etiketli raflar—bunalmayı azaltmak için. Açlıktan başınız dönmeden önce yemek yemek için hatırlatıcılar kurun. Çantada ve arabada atıştırmalık bulundurun, böylece hiç hazırlıksız yakalanmazsınız. Utanç duygusunu bırakacaksınız. Yiyeceklerin sadece beslenme ile değil, organizasyon, konfor ve bakım ile ilgili olduğunu fark edeceksiniz. Ve ADHD ile yaşarken, bu ihtiyaçlar azalmak yerine çoğalır.
Sonuç
Eğer ADHD ve yeme sorunlarıyla mücadele ediyorsanız, bilin ki yalnız ve karmaşık değilsiniz. Beyninizin yiyecekle etkileşime geçme şekli gerçek, geçerli ve şefkati hak ediyor. Yıllardır gözden kaçırdığımız gerçekler—kan şekeri, karar yorgunluğu ve duyusal ihtiyaçlarla ilgili olanlar—artık yemeğe daha huzurlu bir ilişki kurmanın temelini oluşturuyor. Mesele "mükemmel" yemekle ilgili değil. Desteği artıran, vücudu takdir eden ve hayatınızı zorlaştırmayacak şekilde yemektir. Ve bu, tümün en önemli gerçeğidir.
